Post by Steffan Cook

Project & Programme Delivery in Renewables and Heat Decarbonisation | Welsh public sector | Scientist-turned-delivery-lead

Dŷn ni'n dal i aros am strategaeth oeri genedlaethol. Fe ddaw hi — ond fe ddaw hi'n rhy hwyr. Dioddef yn dawel yw'r peth 'cyfrifol' i'w wneud. Bydd strategaeth iawn (pan ddaw hi) yn rhoi oeri goddefol yn gyntaf: cysgodi, awyru, gwell ffabrig adeiladau, ac aerdymheru fel dewis olaf yn unig. Dyna'r drefn gywir, a dydw i ddim yn anghytuno â hi. Mae gosod aerdymheru ym mhob ystafell yn ddrud, yn drwm ar garbon, ac yn gyfaddefiad bod ein 'stiff upper lip' Prydeinig wedi ildio o'r diwedd. Fodd bynnag, fel sy'n amlwg efallai, mae angen rhyw fath o oeri arnon ni nawr — ac mae'r cynlluniau goddefol hynny'n dal i fod ar y bwrdd cynllunio: heb eu hariannu, heb eu datblygu, a heb adnoddau. Dydyn ni ddim yn arfer meddwl am Ynysoedd Prydain fel gwlad boeth, ond erbyn i ni i gyd benderfynu beth sydd angen ei wneud, bydd yr ystafelloedd dosbarth a'r cartrefi gofal wedi treulio degawd yn rhy boeth i'w defnyddio. Felly dyma gynllun 'cudd' i gael ystafell oer i mewn drwy'r drws cefn — drwy ddiwygio... ein strategaeth wresogi. Mae gennym ni bolisi trydaneiddio gwres yn barod, ac rydyn ni eisoes yn rhoi arian cyhoeddus y tu ôl iddo. Er enghraifft, yng Nghymru mae gennym ni sawl cynllun grant (Ynni Cymru, Grantiau Gwres Carbon Isel) sy'n ariannu uwchraddio gwresogi trydan mewn adeiladau cyhoeddus. Felly, gadewch i ni wthio am y newid lleiaf posib. Gadewch i ni ei wneud yn rheol gyffredinol: bob tro y bydd adeilad yn cael ei drosi i wresogi trydan — boed yn ysgol, meddygfa, cartref gofal, llyfrgell ac ati — bod yn rhaid i'r cynlluniau gynnwys o leiaf un gofod sy'n cael ei 'wresogi' gan aerdymheru (dim ond pwmp gwres sy'n gweithio'r ddwy ffordd yw peiriant aerdymheru — yn gwresogi yn y gaeaf, ac yn oeri yn yr haf). Dim ond effaith fach ar gost wresogi'r adeilad fydd gan yr un gofod hwn, ond mewn ton wres gellid ei redeg o chwith i roi ystafell oer a fyddai'n amhrisiadwy (dychmygwch: ystafell y nyrs mewn ysgol). Gallwn ni wneud hyn NAWR, drwy'r un arian ac ymdrech datgarboneiddio gwres sydd eisoes yn llifo i'r adeiladau hyn. Galwch hyn yn 'ystafell oer drwy'r drws cefn'. Wnaiff hyn ddim datrys gorboethi. Dim ond prynu ychydig o ryddhad i ni, er mwyn cael amser i lunio strategaeth addasu i'r hinsawdd go iawn. Wnawn ni ddim ennill y ddadl dros aerdymheru mewn pryd. Felly gadewch i ni beidio â'i chael hi — gadewch i ni olygu'r polisi rydyn ni eisoes wedi'i ennill. Pa ystafell yn eich ysgol, llyfrgell neu feddygfa leol fyddech chi'n ei gwneud yn ystafell oer? Gadewch sylw, cyn iddi troi'n rhy boeth i feddwl. #Datgarboneiddio #PwmpGwres #SeroNet #Cymraeg #Cymru