Post by Sirak Yeshidnber

የሰው ልጅን ታሪክ የቀየሩ ታላላቅ የሃሳብ አብዮቶች የሰውን ልጅ የሥልጣኔ ጉዞ በጥልቀት ለታዘበ ሰው የታሪክ እውነተኛ መሪ ሞተሮች ግዙፍ ወታደራዊ ኃይሎች ወይም የተፈጥሮ ክስተቶች ሳይሆኑ በአንድ ግለሰብ አእምሮ ውስጥ ተጸንሰው ወደ ውጭ የሚፈሱ ረቂቅ ሀሳቦች መሆናቸውን ይረዳል። ምክንያቱም እያንዳንዱ ታላቅ ለውጥ መጀመሪያው በአስተሳሰብ አድማስ ላይ የሚፈጠር አዲስ ዕይታ ነው። ዓለም ገና ተቀርጾ ያላለቀና በሂደት ላይ ያለ የፈጠራ ውጤት መሆኑን የተረዱ ሊቃውንት “የማይቻል” የሚለውን የልማድ አጥር በመስበር የሰውን ልጅ የመኖር፣ የማሰብና የመንቀሳቀስ አቅም ሙሉ በሙሉ ቀይረውታል። ይህ ዓይነቱ ተአምራዊ ሽግግር መጀመሪያ ነባሩን ሥርዓትና እምነት መሠረተ-ቢስ በማድረግ ይጀምርና ቀደም ሲል እርስ በርሳቸው ያልተገናኙ ነጥቦችን በማቀናጀት ወደ አዲስ መገለጥ ይሸጋገራል በመጨረሻም ያ ረቂቅ ሃሳብ በማኅበረሰቡ ውስጥ ሥር ሰዶ በመለመድ የዕለት ተዕለት ሕይወት መደበኛ እውነት ሆኖ ያርፋል። የዚህ ረቂቅ ኃይል የመጀመሪያው ትልቅ ማሳያ የሚሆነው እስከ አሥራ ዘጠነኛው ክፍለ ዘመን ማብቂያ ድረስ የሕክምና ሳይንስ በግምትና በጨለማ ውስጥ ይዳክር በነበረበት ወቅት ሉዊ ፓስተርና ሮበርት ኮክ በዓይን የማይታዩ ጥቃቅን ተሕዋሲያን (ጀርሞች) የበሽታዎች ሁሉ መነሻ መሆናቸውን ያረጋገጡበት የጀርም ቲዎሪ (Germ Theory) ብቅ ማለት ነው። ይህ አብዮታዊ አስተሳሰብ በሰው ልጅ አእምሮ ውስጥ ታላቅ የመሬት መንቀጥቀጥ በመፍጠር ለንጽህና አጠባበቅ፣ ለክትባትና ለዘመናዊ ሕክምና መሠረት ከመጣሉም በላይ፣ በአንድ የዕድሜ ዘመን ውስጥ ብቻ የዓለምን የሰው ልጅ የዕድሜ ጣሪያ በእጥፍ በማሳደግ ቀደምት አባቶቻችን እንደ አስማት ወይም እንደ አልኬሚ ሊቆጥሩት የሚችሉትን ሞትን የመግታት ተግባር ዕውን አድርጓል። በተመሳሳይ መልኩ የሰው ልጅ በመሬት ስበት ሕግ የተገዛ በመሆኑ መብረር አይችልም የሚለው የዘመናት ጽኑ እምነት በአየር ላይ በነገሠበት ወቅት የራይት ወንድማማቾች (Orville and Wilbur Wright) ወፎችን ለመምሰል ከመሞከር ይልቅ ቁልፉ የአየር ላይ ሚዛንን “መቆጣጠር” (Control) ላይ መሆኑን የተገነዘቡበት አዲስ የአእምሮ ሞዴል እ.ኤ.አ. በ1903 በኪቲ ሆክ ሰማይ ላይ የመጀመሪያውን በረራ እንድንመለከት አድርጎናል፤ ይህም ሀሳብ ድንበር ጥሶ ከሰባት አሥርተ ዓመታት ባነሰ ጊዜ ውስጥ የሰውን ልጅ ከጭቃ አውጥቶ ጨረቃ ላይ እንዲያርፍ ያስቻለ ማንም ያልገመተው ስልታዊ ድፍረት ነው። በሌላ በኩል ደግሞ እውቀት በጥቂት የኃይማኖትና የፖለቲካ ባለሥልጣናት እጅ ብቻ ተቆልፎ በነበረበት የጨለማ ዘመን በ1440ዎቹ የዮሃንስ ጉተንበርግ የሕትመት ማተሚያ ማሽን (The Printing Press) መፈጠር የቴክኖሎጂ ግኝት ብቻ ሳይሆን እውቀት ለሁሉም በነጻ መሰራጨት አለበት የሚል ጠንካራ ማኅበራዊ ንቃት ነበር። ይህ ፈጠራ የዕውቀትን ሞኖፖሊ በመስበር የሕዳሴውን (Renaissance) እና የሳይንሳዊ ለውጥን ማዕበል ያቀጣጠለ ሲሆን ለሰው ልጅ አእምሮ እንደ ውጫዊ ማኅደረ ትውስታ (External Hard Drive) በመሆን የተገለሉ ሊቃውንትን ወደ አንድ ዓለም አቀፍ የጋራ አስተሳሰብ አስተሳስሯቸዋል። ከዚህ ሁሉ የረቀቀውና የፍልስፍና ስጋት ተደርጎ ይታይ የነበረው የ“ዜሮ” (Sunya) ጽንሰ-ሀሳብ በህንድ የሂሳብ ሊቃውንት መፈጠሩ ደግሞ ውስብስብ ስሌቶችን፣ አልጀብራንና ካልኩለስን ለማከናወን መንገድ የከፈተ ድንቅ ክስተት ነው፤ ይህ ጥንታዊ ረቂቅ ብልጭታ ባይኖር ኖሮ ዛሬ በሁለትዮሽ ኮድ (1 እና 0) ላይ ተመስርቶ የሚሠራው ዘመናዊው ዲጂታል ዓለም፣ ስማርት ስልኮችና የሶፍትዌር ሥርዓቶች ፈጽሞ ሊታሰቡ ባልቻሉ ነበር። እነዚህ ታሪካዊ እውነታዎች የሚያረጋግጡት በአሁኑ ወቅት እያጋጠሙን ያሉ ውስብስብ ተግዳሮቶችንና የቆዩ አሠራሮችን ሰብረን ለመሻገር አዳዲስ የፈጠራ ሀሳቦችን በድፍረት ማፍለቅና ወደ መሬት ማውረድ የሚችል የስትራቴጂክ ማነቃቂያ (Strategic Catalyst) አቅም እንደሚያስፈልገን ነው። ማንኛውም ተቋማዊ ሪፎርም፣ ሀገራዊ ራዕይ ወይም የለውጥ ዕቅድ ስኬታማ ሊሆን የሚችለው የቆዩና የተለምዶ አሠራሮችን እንደ የማይሻገሩ ትላልቅ ግድግዳዎች ከመመልከት ወጥተን ባልተለመዱ የችግር መፍቻ መንገዶችና በውሂብ በተደገፉ የውሳኔ አሰጣጥ ሥርዓቶች በአዲስ መነጽር መቃኘት ስንችል ብቻ ነው። እውነተኛው አመራርና ተአምራዊ ስኬት የሚለካው ገና ባልተፈጠረ ዓለም ውስጥ ያሉ ዕድሎችን አስቀድሞ በአእምሮ በመሳል ያ ሃሳብ በተግባር መሬት እስኪይዝ ድረስ መላውን ሥርዓት በአዲስ መዋቅራዊ ሥነ-ሕንጻና አርአያነት ባለው ግንባር ቀደምትነት መምራት ሲቻል ብቻ መሆኑን ታሪክ በተደጋጋሚ የመሰከረው ዘላለማዊ እውነት ነው።