Post by The Ethio Post

የዓለም ጂኦፖለቲካ አዲስ ምዕራፍ፦ የሰሜን ኮሪያ ስልታዊ ሽሽት እና የኢራን የለውጥ ዋዜማ ​በአሁኑ ወቅት በዓለም አቀፍ መድረክ ላይ የሚታዩት ክስተቶች ተራ የፖለቲካ ለውጦች ሳይሆኑ፣ ለበርካታ አስርተ ዓመታት የቆዩ ጥምረቶች የሚናጉበትና አዳዲስ የኃይል አሰላለፎች የሚፈጠሩበት የታሪክ ወቅት ላይ መሆናችንን ያመለክታሉ። በተለይም ከፒዮንግያንግ እና ከቴህራን የሚሰሙት መረጃዎች ለዲፕሎማቶች፣ ለፖለቲካ ተንታኞችና ለዓለም አቀፍ ቢዝነስ ማኅበረሰብ ትኩረት የሚሹ ናቸው። ​1. የሰሜን ኮሪያ የዲፕሎማሲ ቁማር፦ ከቴህራን ወደ ዋሽንግተን? ​ለዘመናት የቅርብ ወዳጅ የነበሩት ሰሜን ኮሪያና ኢራን ግንኙነታቸው እየቀዘቀዘ መሆኑን የደቡብ ኮሪያ ብሔራዊ የስለላ ድርጅት (NIS) አረጋግጧል። ፒዮንግያንግ ከየካቲት 2026 ጀምሮ ለኢራን የምታደርገውን የጦር መሣሪያ አቅርቦት ማቋረጧ፣ መሪው ኪም ጆንግ ኡን ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር አዲስ የድርድር ጠረጴዛ ለመዘርጋት ያላቸውን ስልታዊ ፍላጎት ያሳያል። ​ይህ እርምጃ ፒዮንግያንግ ከኢራን ጋር ያላትን ወታደራዊ ትብብር እንደ “መደራደሪያ ካርድ” በመጠቀም፣ በምዕራባውያን የተጣለባትን ማዕቀብ ለማቅለል የምታደርገው ጥረት እንደሆነ ይገመታል። ሌላው ቀርቶ የኢራን ከፍተኛ መሪ አያቶላ አሊ ካሜኒ ሲሞቱ የሐዘን መግለጫ ካለመላክ ባለፈ፣ ተተኪ ልጃቸውን እንኳን ደስ አለዎት አለማለቷ የጥምረቱ መላላት ግልጽ ማሳያ ነው። ​2. የዶናልድ ትራምፕ መግለጫ እና የኢራን “አብዮታዊ” ተስፋ ​የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ያስተላለፉት መልዕክት ደግሞ በመካከለኛው ምስራቅ ታላቅ ለውጥ እየመጣ መሆኑን ያበስራል። “ለ47 ዓመታት የዘለቀው ሙስና፣ ዘረፋና ሞት ዛሬ ምሽት ያከትማል” ያሉት ትራምፕ፣ በኢራን ምድር አጠቃላይ የመንግሥት ለውጥ (Regime Change) ሊደረግ መሆኑን ጠቁመዋል። ​እንደ ትራምፕ ገለጻ፣ አሁን ወደ ፊት እየመጡ ያሉት መሪዎች አክራሪነት ያልተጠናወታቸውና አስተዋይ አእምሮ ያላቸው በመሆናቸው፣ ኢራን ከዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ጋር የምትቀላቀልበት “አብዮታዊና ድንቅ” ዕድል ተፈጥሯል። ይህ ለውጥ ከተሳካ፣ የመካከለኛው ምስራቅ የፖለቲካና የኢኮኖሚ መልክ ሙሉ በሙሉ ይቀየራል። ​3. የኮሪያ ባሕረ ሰላጤ መለስለስ እና የኪም ተተኪ ጉዳይ ​በሩቅ ምስራቅ፣ የደቡብ ኮሪያው ፕሬዝዳንት ሊ ጄ ምዩንግ ለተፈጠረው የድሮን ውዝግብ ይፋዊ ይቅርታ መጠየቃቸው እና የኪም ዮ ጆንግ (የኪም እህት) በጎ ምላሽ፣ በሁለቱ ኮሪያዎች መካከል ለወራት የቆየውን ጦርነት አፋፍ የደረሰ ውጥረት አርግቦታል። ​በተጨማሪም ኪም ጆንግ ኡን የ13 ዓመት ታዳጊ ልጃቸውን ጁ ኤን ታንክ ስታሽከረክር ለዓለም ማሳየታቸው፣ የወደፊቱን የሰሜን ኮሪያ አመራር በቤተሰባዊ መስመር ለማስቀጠል ያላቸውን ቁርጠኝነት የሚያሳይ ነው። ​ማጠቃለያ፦ ለዓለም ምን ትርጉም አለው? ​ለኢኮኖሚው፦ የኢራን የመንግሥት ለውጥ እና የሰሜን ኮሪያ መለስለስ ለዓለም አቀፍ የነዳጅ ገበያና ለባሕር ላይ ንግድ መስመሮች መረጋጋትን ሊያመጣ ይችላል። ​ለደኅንነት፦ የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ባለቤት የሆነችው ሰሜን ኮሪያ ወደ ድርድር መምጣት የፓስፊክ ቀጠናን ስጋት ይቀንሳል። ​ለዲፕሎማሲ፦ የአሜሪካ ሚና በሁለቱም ቀጠናዎች ላይ በከፍተኛ ሁኔታ እያደገ መሆኑን ያሳያል። ​ይህ የታሪክ ሽግግር በዛሬው ምሽት በሚኖሩ ክስተቶች የሚወሰን ሲሆን፣ ውጤቱ ለቀጣዮቹ አሥርተ ዓመታት የዓለምን ሰላምና ደኅንነት የሚቀርጽ ይሆናል። ​የእርስዎ አስተያየት ምንድነው? የሰሜን ኮሪያ ከኢራን መራቅ የዲፕሎማሲ ስኬት ነው ወይስ ጊዜያዊ ታክቲክ? ​#GlobalAnalysis #Geopolitics2026 #InternationalRelations #MiddleEastChange #NorthKoreaDiplomacy #TrumpPolicy #StrategicShift #EthiopiaPoliticalAnalysis Zerihun Legesse