Post by Rter Alexander

วันที่ผมวางกระบี่ "ผู้ที่เต็มไปด้วยวิชา อาจเป็นเพียงผู้เชี่ยวชาญ แต่ผู้ที่วางวิชาลงได้...จึงจะเริ่มเป็นผู้เรียนรู้" ปี 2015... ผมเพิ่งเริ่มทำงานที่บริษัท Emerson ในตอนนั้น หากใครถามเรื่อง Lean Manufacturing ผมคงตอบได้แทบทุกคำถาม 5S, Kaizen, SMED, TPM, VSM, Kanban, Poka-Yoke... ผมเรียนมา ฝึกมา ใช้มา และภาคภูมิใจกับ "กระบี่" ทุกเล่มที่อยู่ในมือ ผมคิดว่า... ยิ่งมีเครื่องมือมาก ผมก็ยิ่งเก่งมาก จนวันหนึ่ง... พี่กีรติ หัวหน้าของผม พูดกับผมเพียงประโยคเดียว «"ลองวางกระบี่ลง แล้วเริ่มเรียนรู้ใหม่อีกครั้ง"» ในวันนั้น... ผมไม่เข้าใจเลย ในเมื่อกระบี่ที่มีอยู่ ใช้มันได้ดีอยู่แล้ว แล้วทำไมต้องวาง หลายปีผ่านไป... ผมจึงค่อย ๆ เข้าใจ ปัญหาไม่ใช่ว่าผมมีเครื่องมือมากเกินไป ปัญหาคือ... ผมเริ่มใช้เครื่องมือ มองผู้คน แทนที่จะใช้หัวใจ มองผู้คน เมื่อเห็นปัญหา ผมรีบหยิบกระบี่ออกมา เมื่อเห็นของเสีย ผมรีบหาวิธีแก้ เมื่อเห็นความผิดพลาด ผมรีบเสนอเครื่องมือ แต่ผมลืมถามคำถามที่สำคัญที่สุด "คนที่อยู่ตรงหน้าผม กำลังเผชิญอะไรอยู่?" ผมคิดถึงต๊กโกวคิ้วป้าย ปรมาจารย์ผู้ไร้พ่าย ผู้ซึ่งในช่วงท้ายของชีวิต กลับค่อย ๆ วางกระบี่ลงทีละเล่ม ตอนเด็ก ผมคิดว่าเขาเก่งขึ้น เพราะวิชาสูงขึ้น แต่วันนี้... ผมกลับคิดว่า เขาเก่งขึ้น เพราะอัตตาน้อยลง เมื่อวางกระบี่ลง เขาจึงเริ่มมองเห็นสิ่งที่กระบี่ไม่เคยสอน ผมเองก็เช่นกัน เมื่อวาง "กระบี่แห่งความรู้" ผมเริ่มเรียนรู้จากคนหน้างาน เมื่อวาง "กระบี่แห่งความมั่นใจ" ผมเริ่มกล้าฟังมากกว่าพูด เมื่อวาง "กระบี่แห่งอัตตา" ผมจึงเริ่มเข้าใจความหมายของคำว่า Respect for People ผมเคยเข้าใจว่า Respect for People คือการให้เกียรติ แต่วันนี้ ผมเข้าใจว่า Respect for People คือ การเชื่อว่า มนุษย์ทุกคนมีคุณค่า และมีศักยภาพที่จะเติบโต เมื่อเราเชื่อเช่นนั้น เราจะไม่รีบตัดสิน ไม่รีบสั่ง ไม่รีบแก้ปัญหาแทน แต่จะเริ่มรับฟัง เริ่มตั้งคำถาม และเดินเคียงข้าง เหมือนพี่อินทรีย์ที่ไม่เคยยกกระบี่แทนเอี้ยก้วย เหมือนต๊กโกวคิ้วป้ายที่ค่อย ๆ วางกระบี่ลง และเหมือนพี่กีรติ... ที่ไม่ได้สอนผมให้มีเครื่องมือเพิ่ม แต่สอนให้รู้ว่า บางครั้ง สิ่งที่เราควรวางลง ไม่ใช่กระบี่ในมือ แต่คือ... อัตตาในใจ "เมื่อมือกำแน่น เราอาจถือกระบี่ได้มั่นคง แต่เมื่อใจเปิดกว้าง เราจึงจะโอบรับการเรียนรู้ได้ทั้งหมด" ทุกวันนี้ หากมีใครถามผมว่า Lean คืออะไร ผมคงไม่เริ่มต้นด้วยการอธิบายเครื่องมือ แต่จะเริ่มต้นด้วยเรื่องของ "มนุษย์" เพราะเครื่องมือที่ดีที่สุด ก็ไร้ความหมาย หากผู้ใช้ยังเต็มไปด้วยอัตตา แต่เมื่อหัวใจอ่อนน้อม แม้ไม่มีเครื่องมือในมือ เราก็ยังสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ได้ ผมจึงอยากขอบคุณพี่กีรติ สำหรับประโยคสั้น ๆ ในวันนั้น ประโยคที่ผมใช้เวลาหลายปีจึงจะเข้าใจ «"วางกระบี่ลง แล้วเริ่มเรียนรู้ใหม่อีกครั้ง"» วันนี้ผมจึงรู้แล้วว่า... การวางกระบี่ ไม่ใช่การสูญเสียวิชา แต่เป็นการเปิดพื้นที่ในหัวใจ เพื่อให้ปัญญาได้เติบโต และบางที... การเรียนรู้ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของชีวิต อาจเริ่มต้นขึ้น ในวันที่เรากล้ายอมรับว่า "ยังมีอีกมากที่เราไม่รู้" 1 JULY 26 Rter Alexander Lean Facilitator