Post by Sotiris Plainis

Η Google αφιέρωσε τη σημερινή μέρα στους φακούς επαφής και στον εφευρέτη τους Otto Wichterle με αφορμή την 108η επέτειο γενεθλίων του. Μάλιστα, αυτά τα Χριστούγεννα συμπληρώνονται 60 χρόνια από τη δημιουργία του πρώτου μαλακού φακού επαφής. Πιο συγκεκριμένα, ανήμερα των Χριστουγέννων του 1961, ο Τσέχος μηχανολόγος και μετέπειτα διδάκτωρ στη Χημεία Otto Wichterle κατασκεύασε τους πρώτους φακούς επαφής, με λεπτά και λεία άκρα, με τη βοήθεια μιας ατράκτου από μηχανή και μιας γεννήτριας (δυναμό) από το ποδήλατο του γιου του, από το συνθετικό πολυμερές HEMA, που ο ίδιος είχε ανακαλύψει. Αφού ξέπλυνε τους φακούς με διάλυμα φυσιολογικού ορού για όλη τη διάρκεια της νύχτας, τους εφάρμοσε στους οφθαλμούς του και ήταν αρκετά άνετοι. Η δημιουργία του πρώτου μαλακού φακού ίσως αποτελεί το σπουδαιότερο επίτευγμα στην ιστορία των φακών επαφής. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών έχουν πραγματοποιηθεί εξαιρετικά σημαντικές εξελίξεις ως προς τα υλικά, τη γεωμετρία, το σχεδιασμό και τη συχνότητα αντικατάστασης των σύγχρονων φακών επαφής. Η κατασκευή των φακών από υλικό σιλικόνης υδρογέλης, οι οποίοι ικανοποιούν τις ανάγκες του κερατοειδή σε οξυγόνο απαλλάσσοντας τους χρήστες από τις μακροχρόνιες επιπλοκές της υποξίας, και των φακών επαφής μιας χρήσης, οι οποίοι αποτελούν την πιο υγιεινή και ασφαλή επιλογή, αποτέλεσαν τις κυριότερες εξελίξεις στον τομέα των μαλακών φακών επαφής. Παράλληλα αξιοσημείωτη είναι και η πρόοδος που συντελέστηκε στα υλικά των σκληρών αεροδιαπερατών φακών επαφής, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σήμερα κυρίως για τη διόρθωση υψηλών και ανώμαλων αστιγματισμών και την αποκατάσταση της λειτουργικής όρασης σε παθολογικές καταστάσεις του κερατοειδή (π.χ κερατόκωνος) ή μετά από μεταμόσχευση κερατοειδή. Η δεκαετία που διανύουμε αναμένεται να φέρει νέες επαναστατικές εφαρμογές στον τομέα των φακών επαφής, καθώς τεράστια δραστηριότητα πραγματοποιείται σήμερα στα μεγάλα ερευνητικά ιδρύματα και στα κέντρα έρευνας των μεγαλύτερων κατασκευαστών φακών επαφής. Οι ειδικά σχεδιασμένοι φακοί για τη διαχείριση της μυωπίας στα παιδιά, που προσδίδουν τη δυνατότητα πρώιμης αντιμετώπισής της με την επιβράδυνση στην εξέλιξή της, οι «έξυπνοι» φακοί επαφής, ικανοί να παρακολουθούν διακυμάνσεις στα επίπεδα της ενδοφθάλμιας πίεσης και στο σάκχαρο στο αίμα, και οι φακοί με σύστημα σταδιακής αποδέσμευσης φαρμάκων (drug delivery) στον οφθαλμό, αποτελούν αντικείμενα ολοένα αυξανόμενου ενδιαφέροντος παγκοσμίως. Σήμερα, εκτιμάται ότι περισσότεροι από 350.000 άνθρωποι στην Ελλάδα χρησιμοποιούν φακούς επαφής. Η ασφαλής και επιτυχής χρήση τους προϋποθέτει την πιστή συμμόρφωση με τους κανόνες φροντίδας συντήρησης και υγιεινής, που πρέπει κάθε φορά να παρέχονται από τον εφαρμοστή. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν την ευελιξία, την άνεση και τη λειτουργικότερη όραση που παρέχουν, σε συνδυασμό με τα νέα τεχνολογικά επιτεύγματα που συντελούνται στον τομέα, όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναμένεται να οδηγούνται στη χρήση των φακών επαφής για πρακτικούς και αισθητικούς λόγους.