Post by Michael Renssen

𝗪𝗔𝗔𝗥𝗢𝗠 𝗪𝗢𝗥𝗗𝗧 𝗘𝗘𝗡 𝗩𝗢𝗢𝗥𝗦𝗣𝗘𝗟𝗟𝗜𝗡𝗚 𝗣𝗔𝗦 𝗡𝗜𝗘𝗨𝗪𝗦 𝗔𝗟𝗦 𝗭𝗜𝗝 𝗨𝗜𝗧𝗞𝗢𝗠𝗧? De hitte van deze week leverde een vertrouwd nieuwsbeeld op. Camera's bij overvolle stadsstranden. Smeltend asfalt. Spoorrails die extra worden gecontroleerd. Werkgevers die hun personeel adviseren eerder te beginnen. Scholen die een tropenrooster invoeren. Deskundigen die uitleggen hoe ouderen en jonge kinderen de warmste uren van de dag kunnen vermijden. Het is moeilijk daar bezwaar tegen te hebben. Dit is precies waarvoor journalistiek bedoeld is: mensen informeren over gebeurtenissen die hun dagelijks leven raken. Toch valt op, dat vrijwel alle aandacht uitgaat naar de manier waarop Nederland 𝘳𝘦𝘢𝘨𝘦𝘦𝘳𝘵 op de hitte. Nauwelijks naar de vraag waarom een verschijnsel dat al tientallen jaren wordt voorspeld, nog steeds vooral zichtbaar wordt als het eenmaal is begonnen. Dat patroon beperkt zich niet tot extreem weer. Na iedere droge zomer verschijnen reportages over lage rivierstanden. Na hevige regenval volgen beelden van ondergelopen straten. Bij netcongestie zien we ondernemers die geen aansluiting krijgen. Bij woningnood interviewen redacties jonge stellen die geen huis kunnen vinden. De journalistiek is uitstekend in het zichtbaar maken van de gevolgen van een ontwikkeling. Veel minder tijd wordt besteed aan de ontwikkeling zelf, die zich vaak jarenlang vrijwel geruisloos heeft voltrokken. Dat heeft gevolgen voor de manier waarop een samenleving en het bestuur ervan naar de toekomst kijken. Een probleem krijgt pas echt maatschappelijke urgentie wanneer het zich laat filmen. Dan ontstaat politieke druk, worden crisisteams geformeerd en volgen maatregelen. De jaren waarin hetzelfde probleem zich langzaam opbouwde, hebben zelden dezelfde nieuwswaarde. Trage ontwikkelingen leveren immers geen spektakel en ophef. Het opmerkelijke is dat politiek en bestuur zich steeds meer aan diezelfde logica lijken aan te passen. Niet omdat bestuurders de toekomst onbelangrijk vinden, maar omdat de maatschappelijke aandacht vrijwel altijd samenvalt met de actualiteit. Bestuurlijke energie volgt daardoor vaak het ritme van de nieuwscyclus. De hittegolf verdwijnt binnenkort weer van de voorpagina's. Maar wat zal blijven is de journalistieke insteek om alles wat er telkens opnieuw voor zorgt dat een periode van hoge temperaturen als een uitzonderlijke situatie te behandelen. Misschien is dat wel het meest kenmerkende patroon van deze tijd. We beschikken over steeds betere kennis om ontwikkelingen jaren van tevoren te zien aankomen. Tegelijk organiseren we onze publieke aandacht steeds meer alsof door vele internationale wetenschappers beargumenteerde voorspellingen pas betekenis krijgen op de dag dat ze werkelijkheid worden. Cartoon: Lodewijk Koster