Post by Hans Middendorp Ph.D. 👍

#Droogte en #veendijken. Bijna 23 jaar geleden, in de nacht van 25 op 26 augustus 2003, bezweek op twee plaatsen over ongeveer zestig meter een veendijk van de ringvaart in Wilnis. Dat stuk dijk schoof een meter of zeven over een speelweide. Het water stroomde naar drie woonwijken, tot aan de drempels van de woningen. Vijftienhonderd mensen in het Utrechtse dorp werden geëvacueerd; de schade aan onder meer verzakte woningen liep uiteindelijk op tot naar schatting ruim 12 miljoen euro. De inwoners van Wilnis herinneren zich de watersnood nog goed. Hoe een rommelend geluid midden in de nacht hen wakker hield, zij buren vertelden dat de dijk was doorgebroken, dat water in de richting van de huizen stroomde. Dat de anderen hen niet geloofden en suggereerden dat ze gedronken hadden. En melkveehouder Arjan van Rijn herinnert zich nog precies dat hij die nacht wakker werd gebeld door een bevriende aannemer bij wie hij af en toe als loonwerker aan de slag was. „Schotten laden”, luidde de dringende oproep door de telefoon. „Dijkdoorbraak.” Einde gesprek. Oorzaak van de doorbraak was aanhoudende droogte. De brede veendijk was na een lange, hete zomer uitgedroogd, het veen in de dijk had volume en gewicht verloren en was door de opwaartse druk van grondwater als het ware opgetild en opzij geduwd. Het was de enige serieuze calamiteit als gevolg van aanhoudende droogte – die overigens veel slechter had kunnen aflopen. De vraag is nu of Nederland met het aanhoudende hete voorjaar en de droge zomer iets dergelijks opnieuw kan overkomen. „Destijds was iedereen verrast dat dijken door uitdroging konden bezwijken. Maar sinds Wilnis is veel onderzoek gedaan, er is veel meer kennis over de faalmechanismen van dijken, en bovendien zijn waterschappen verplicht hun dijken op onder meer droogte te toetsen.” De kleilaag zorgt in tijden van droogte niet alleen voor voldoende gewicht, maar is ook minder gevoelig voor droogte. Klei houdt water beter vast. „We zijn alert op al onze keringen, en we inspecteren die bij droogte zoals we die ook controleren bij zware stormen op verzakkingen of vervormingen, maar over droogtegevoelige dijken maken we ons eigenlijk geen zorgen meer.” Daar komt bij dat de inspecties uitgebreider zijn. Geotechnicus De Bruijn van Deltares: „Daarbij beschikken we over meer methoden dan vroeger om die droogte snel te signaleren, via beelden van satellieten, drones en infraroodcamera’s van bijvoorbeeld het gras op de dijken.” Dat dijken bezwijken omdat er onvoldoende water door de boezemkanalen de polders instroomt, is evenmin een serieus risico. „We moeten echt in gesprek blijven om die ruimte te claimen. Mensen willen groen. Mensen willen woningen. Maar als we water niet de ruimte geven, dan neemt het water straks zélf die ruimte. We moeten meer beseffen dat we zonder een goede waterhuishouding hier helemaal niet kunnen wonen. Dat we hier wonen, is eigenlijk uniek. We zijn op bezoek in een gebied waar zonder ons water zou staan.”