Post by Azam Rahimirahbar

سوزان سانتاگ و رولان بارت از نظریه پردازان مشهور #عکاسی هستن که تفاوت دیدگاه هاشون در مورد عکس بسیار قابل توجه هست. #سوزان_سانتاگ (Susan Sontag) عکس رو راهی برای تصاحب جهان می دونه. کتاب درباره عکاسی (On Photography) مجموعه‌ای از مقاله‌هاست که سانتاگ در اون ها سعی می‌کنه بفهمه عکس با ما و با جهان چه می‌کنه. از نظر او، وقتی عکس می‌گیریم، فقط یک تصویر ثبت نمی‌کنیم؛ انگار بخشی از جهان رو «مالک» می‌شیم. اون می‌گه: عکس گرفتن یعنی به چیزی بگویی: «این لحظه متعلق به من است.» اما سانتاگ یه نگرانی هم داره، اون معتقده هر چی بیشتر از جهان عکس بگیریم، ممکنه کمتر خودِ جهان را تجربه کنیم. مثلاً به جای اینکه غروب را زندگی کنیم، مشغول ثبت کردنش می‌شیم. به همین دلیل اون جمله‌ی معروفی دارد که می گه «امروزه همه چیز برای آن وجود دارد که در یک عکس پایان یابد.» یعنی گاهی تجربه‌ها را نه برای زیستن، بلکه برای ثبت کردن دنبال می‌کنیم. #رولان_بارت (Roland Barthes) گفته عکس شاهدی یه بر چیزی که دیگر نیست . بارت در کتاب Camera Lucida نگاه بسیار شخصی‌تری داره. او بعد از مرگ مادرش، در میان عکس‌های قدیمی او می‌گرده و از خودش می‌پرسه چرا بعضی عکس‌ها فقط اطلاعات می‌دن اما بعضی دیگه قلب ما را سوراخ می‌کنن؟ او برای این موضوع دو مفهوم معرفی می‌کند: ۱. Studium چیزی که از نظر فرهنگی و عقلانی در عکس می‌فهمیم. مثلاً عکسی از یک خیابان قدیمی رو می‌بینی و می‌گی: این مربوط به دهه ۵۰ هست، مردم لباس خاصی پوشیدن، این یک سند تاریخی یه.... این همون فهم عمومی و آگاهانه است. ۲. Punctum اما گاهی یک جزئیات کوچک ناگهان تو را تکان می‌ده شاید گوشه‌ی لباس یک نفر، نگاه یک کودک یا دستی که روی میز مونده. بارت می‌گه «این جزئیات مرا زخمی می‌کند» این همون #Punctum هست؛ چیزی که قابل برنامه‌ریزی نیست و برای هرکس متفاوته. مهم‌ترین ایده بارت: «این وجود داشته است» شاید مشهورترین ایده‌ی او این باشه که اعتقاد داره « هر عکس در سکوت می‌گوید: این بوده است» (That-has-been) یعنی هر عکسی گواهی است بر اینکه یک نفر، یک لحظه یا یک مکان واقعاً وجود داشته؛ حتی اگر امروز دیگر نباشه. برای همین عکس‌ها همیشه کمی غمگین‌ان. وقتی به عکس کودکی خودت نگاه می‌کنی، هم می‌بینی که «آن کودک تو بوده‌ای»، و هم می‌فهمی که «او دیگر وجود ندارد». از نظر بارت، هر عکس هم‌زمان درباره‌ی زندگی و فانی بودن هست‌. ادامه دارد ...