Post by Aristoniki Theodosiou-Tryfonidou
Researcher at Ethnikon kai Kapodistriakon Panepistimion Athinon Online Lecturer in Psychology | MSc Programme Lead | Clinical, Educational & Art Psychotherapy | Dissertation Supervisor | EuroPsy
Όταν η θεωρία σωπαίνει μπροστά στη λευκή κόλλα ενός παιδιού Στις πανεπιστημιακές αίθουσες, η Ψυχολογία μοιάζει με έναν τέλεια χαρτογραφημένο κόσμο Οι φοιτητές διδάσκονται άψογα τα διαγνωστικά κριτήρια, τις στατιστικές καμπύλες και τις μεγάλες θεωρίες των βιβλίων. Υπάρχει όμως μια μοναχική, βαθιά ανθρώπινη στιγμή, που αποκαλύπτεται μόνο στο πεδίο της Πρακτικής Άσκησης: Το Πρόβλημα: Τι κάνει ο μελλοντικός σχολικός ψυχολόγος, ο εκπαιδευτικός ή ο νοσηλευτής, όταν ένα πληγωμένο παιδί κάθεται απέναντί του, σταυρώνει τα χέρια και βυθίζεται στην απόλυτη σιωπή; Όταν το τραύμα, ο σχολικός εκφοβισμός ήφωλιάζουν στην παιδική ψυχή, οι λέξεις γίνονται πολύ βαριές για να αρθρωθούν. Η πίεση για λόγο ενεργοποιεί αμέσως τους μηχανισμούς της άμυνας. Το παιδί δεν «μιλάει» στη γλώσσα των ενηλίκων. Αν το Πανεπιστήμιο δεν έχει εφοδιάσει τον αυριανό επιστήμονα με εναλλακτικά, βαθιά θεραπευτικά εργαλεία, ο φοιτητής μένει αβοήθητος και έκθετος μπροστά σε αυτή τη σιωπή. Η Επιστημονική Λύση: Η μεθόδευση της Εικαστικής Ψυχοθεραπείας (Art Therapy) στην Ανώτατη Εκπαίδευση ως ένα έγκυρο, μη λεκτικό προβολικό εργαλείο Η παιδική ζωγραφιά δεν είναι μια απλή δημιουργική απασχόληση· είναι ο πιο ειλικρινής καθρέφτης του ασυνειδήτου. Όταν ένα παιδί, για παράδειγμα, «ξεχνάει» επανειλημμένα να σχεδιάσει τα μάτια στις μορφές του, δεν κάνει λάθος. Εφαρμόζει τον αρχέγονο μηχανισμό της άρνησης: «Κλείνω τα μάτια μου σε αυτό που με τρομάζει ή με πονάει γύρω μου». Η επιστημονική ανάλυση αυτών των μορφολογικών παραλείψεων (Koppitz, 1968· Malchiodi, 1998) παρακάμπτει την οχυρωμένη άμυνα του λόγου, επιτρέποντας στον θεραπευτή να «διαβάσει» την ψυχική πίεση και τη συστημική δυναμική της οικογένειας μέσα από τις γραμμές και τα χρώματα. Έχοντας διανύσει 22 χρόνια στην καρέκλα της θεραπεύτριας, με ένα Διδακτορικό (Ph.D.) στη Σχολική Ψυχολογία, 4 Μεταπτυχιακά και τη συγγραφή 16 βιβλίων και παραμυθιών, γνωρίζω καλά πως η ακαδημαϊκή έρευνα αποκτά την πραγματική της πνοή μόνο όταν επιστρέφει στα έδρανα ως εφαρμοσμένη, ζωντανή πράξη. Τα 16 παραμύθια μου γεννήθηκαν ακριβώς από αυτή την εσωτερική ανάγκη: να μετουσιωθεί η κλινική εμπειρία σε απτά, θεραπευτικά «κλειδιά» για τον γονέα και τον δάσκαλο. Τα Ανώτατα Ιδρύματα που οραματίζονται την εξωστρέφεια και την παραγωγή μάχιμων, ολοκληρωμένων επιστημόνων, οφείλουν να τολμήσουν αυτή τη στροφή. Η εισαγωγή βιωματικών σεμιναριακών κύκλων και workshops Εικαστικής Θεραπείας στα προγράμματα σπουδών δεν είναι πολυτέλεια· είναι το απαραίτητο «εφόδιο ψυχικής επιβίωσης» που χρειάζονται οι φοιτητές πριν βγουν στην πρώτη γραμμή. Όποιο πανεπιστήμιο ή κολλέγιο αντιλαμβάνεται σήμερα ότι η θεραπεία ξεκινά εκεί που οι λέξεις σταματούν και το χρώμα αρχίζει να μιλά, ορίζει και το αυθεντικό μέλλον της εφαρμοσμένης επιστήμης.