Post by Sami Boy

መንጋዉ ያገሬ ግብዝ ኧረ ንቃ ክፈት አይንህን አንተ እንደሆን ሆድህ ከሞላ ለሌላ እታዝን። #ጠ/ሚ ዐብይ ዛሬ ቢያፍራን አንስቶ ስለ አገዳደል ዘዴዎች የልምድ ልውውጥ ከባለ ልምዱ ገዳይ ጋር ተወያይቷአል። ቢያፍራ ማነች? የቢያፍራ ታሪክ በናይጄሪያ ብቻ ሳይሆን በመላው አፍሪካ ታሪክ ውስጥ እጅግ አስከፊ እና ልብ ሰባሪ ከሆኑት ምዕራፎች አንዱ ነው። የቢያፍራን ታሪክ፣ በሕዝቡ ላይ የደረሰውን መከራ እና ዓለም ስለ ጉዳዩ የሚያውቀውን እውነት በሚከተለው መልኩ በዝርዝር እንመልከተው። ​የቢያፍራ ታሪክ በአጭሩ ​እ.ኤ.አ. በ1967 በናይጄሪያ ምስራቃዊ ግዛት የሚኖሩት የኢግቦ (Igbo) ብሔረሰብ አባላት በሀገሪቱ ውስጥ ይደርስብናል ያሉትን መድልዎ፣ ግድያና ጥቃት በመቃወም ራሳቸውን የቻሉ ሉዓላዊት ሀገር መመስረታቸውን አወጁ። ይህቺ አዲስ የተመሰረተች ሀገር "የቢያፍራ ሪፐብሊክ" (Republic of Biafra) ተባለች። ይህንን ተከትሎ የናይጄሪያ ፌደራል መንግስት ግዛቱ እንዳይገነጠል ጦርነት በመክፈቱ ከ1967 እስከ 1970 የዘለቀው አስከፊው የናይጄሪያ የእርስ በእርስ ጦርነት ተቀሰቀሰ። ​በቢያፍራውያን ላይ ምን ተከሰተ? ​በጦርነቱ ወቅት በቢያፍራ ሕዝብ ላይ እጅግ አሰቃቂ ሰብአዊ ቀውስ ደርሷል፦ ​የአየርና የባህር እገዳ (Blockade)፦ የናይጄሪያ መንግስት ወደ ቢያፍራ የሚገቡ ማናቸውንም የምግብ፣ የመድሃኒትና የዕርዳታ መስመሮች ሙሉ በሙሉ ዘጋ። ይህም በቢያፍራ ምድር ላይ ታይቶ የማይታወቅ ረሃብ አስከተለ። ​የረሃብ እል ቂት (Kwashiorkor)፦ በጦርነቱ ከመሞተው በላይ በሚሊዮን የሚቆጠሩ የቢያፍራ ህጻናት እና ንጹሃን ዜጎች በረሃብና በፕሮቲን እጥረት በሽታ (ኳሺዮርኮር) እጅግ በጣም በሚያሳዝን ሁኔታ አልቀዋል። ​የህይወት መጥፋት፦ በሦስት ዓመት የጦርነት ጊዜ ውስጥ ከ500,000 እስከ 2 ሚሊዮን የሚጠጉ የቢያፍራውያን ሕይወት መጥፋቱ ይገመታል። አብዛኞቹ የረሃብ ሰለባዎች ነበሩ። ​የቢያፍራ መሸነፍ፦ ቢያፍራውያን በታላቅ ጀግንነት ቢከላከሉም፣ በረሃቡና በወታደራዊ የበላይነት በመሸነፋቸው እ.ኤ.አ. በጃንዋሪ 1970 እጃቸውን ሰጡ። ክልሉም በድጋሚ በናይጄሪያ ስር ተጠቃለለ። ​ዓለም ስለ ቢያፍራ የሚያውቀው እውነት ምንድን ነው? ​ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ስለ ቢያፍራ ያለው እውነት እና ትዝታ በሁለት ዋና ዋና ነጥቦች ይከፈላል፦ ​1. የመጀመሪያው በቴሌቪዥን የታየ የረሃብ እልቂት ​ቢያፍራ በዓለም ታሪክ ውስጥ የረሃብ ምስሎች በቴሌቪዥን ቀጥታ ስርጭት ለዓለም ሕዝብ የቀረቡበት የመጀመሪያው ክስተት ነበረች። የቢያፍራ ህጻናት አጥንታቸው ወጥቶና ሆዳቸው አብጦ የሚያሳዩ ፎቶግራፎች በመላው ዓለም የሚኖሩ ሰዎችን ልብ ሰብረዋል። ይህም በዓለም ታሪክ ትልቁን የሰብአዊ እርዳታ እንቅስቃሴ ቀስቅሷል። ​2. የ"ድንበር የለሽ ሐኪሞች" (MSF) መፈጠር ​በቢያፍራ የነበረው አስከፊ ሁኔታ እና በወቅቱ የነበረው የቀይ መስቀል ማህበር የፖለቲካ ገደቦችን በመፍራት እርዳታ በፍጥነት ማድረስ አለመቻሉ፣ ጥቂት ፈረንሳውያን ዶክተሮችን አስቆጣ። እነዚህ ዶክተሮች በጦርነትና በረሃብ ለሚሰቃዩ ወገኖች ያለ ፖለቲካ ጣልቃ ገብነት ለመርዳት ዛሬ ዓለም የሚያውቀውን ታዋቂውን "የድንበር የለሽ ሐኪሞች ማኅበር" (Médecins Sans Frontières - MSF) እንዲመሰርቱ ምክንያት ሆኗል። ​3. የዓለም ኃያላን ፖለቲካዊ አቋም ​ስለ ቢያፍራ ያለው ሌላው እውነት የዓለም ኃያላን ሀገራት የገዛ ጥቅማቸውን ለማስከበር ያደረጉት ሴራ ነው። ​ናይጄሪያን የደገፉ፦ የታላቋ ብሪታንያ መንግስት (ለነዳጅ ጥቅሟ ስትል) እና የሶቪየት ህብረት የናይጄሪያን የፌደራል መንግስት በጦር መሳሪያ በከፍተኛ ሁኔታ ደግፈዋል። ​ Bini Berhe 🙏🙏 . . .